AĞIR PREEKLAMPSİ & EKLAMPSİ PROTOKOLÜ

Gebelikte Hipertansif Kriz, MgSO₄ Yüklemesi & Nöbet Kontrolü

EMİN'SEN

1. Acil Antihipertansif Tedavi (TA ≥ 160/110 mmHg İse ANINDA):
  1. Hedef: TA'yı aniden normallere çekme (plasenta kanlanması bozulur); hedef diastoliği 90 - 100 mmHg civarına indirmektir.
  2. Kadın Doğum ile ANINDA Görüş:
    TA ≥ 160/110 mmHg olan gebe veya lohusa için kadın doğum hekimiyle hemen görüşülür; 112 KKM üzerinden kadın doğum ve yoğun bakım imkânı olan merkeze sevk planlanır. Görüşme ve sevk süreci ilk ilacı geciktirmez.
  3. İlk İlaç: Hızlı Salımlı Oral Nifedipin:
    10 mg oral, kapsül bütün olarak suyla yutturulur. 20 dk'da hedefe ulaşılmazsa kadın doğumun önerisiyle 20 mg tekrarlanır.
    (⚠️ Kapsül delinmez, dilaltı verilmez; ani hipotansiyon ve fetal distres yapabilir. Uzun salımlı nifedipin akut tedavide kullanılmaz.)
  4. Yanıt Yoksa ve İdame:
    IV antihipertansif tedavi ve idame tedavi kadın doğum ve yoğun bakım tarafından planlanır. IV labetalol Türkiye'de bulunmamaktadır. Alfa Metildopa akut ağır hipertansiyonda kullanılmaz.
2. Eklampsi Nöbeti & Profilaksisi (Magnezyum Sülfat):
  1. Magnezyum Sülfat (%15 MgSO₄ ampul) [ALTIN STANDART]:
    • Yükleme: 4 - 6 g MgSO₄ (yaklaşık 4 ampul) 100 cc SF içinde 15 - 20 dakikada IV infüzyon.
    • İdame: 1 - 2 g/saat IV infüzyon; doğumdan sonra genellikle 24 saat sürdürülür. Süre ve böbrek fonksiyonu bozulmuşsa doz ayarı kadın doğum ile birlikte belirlenir.
    (Diazepam eklampside ilk tercih DEĞİLDİR; ancak MgSO₄ yoksa 5-10 mg yavaş IV verilir).
  2. Magnezyum Toksisitesi Takibi (Her Saat Bak!):
    Patella refleksi kaybı, solunum < 12/dk veya oligüri (< 30 ml/saat) gelişirse MgSO₄'ü derhal kes!
  3. Antidot: Toksisitede Kalsiyum Glukonat %10: 1 ampul (10 ml) IV 2-3 dakikada yavaş puşe.
⚠️ KIRMIZI ÇİZGİLER (HAYATİ GEBELİK TUZAKLARI):
  • 220 mmHg'yi Bekleme: Gebede 160/110 mmHg beyin kanaması eşiğidir; acilen tedavi edilmelidir.
  • Diüretik (Lasix) KONTRENDİKEDİR: Preeklampside damar içi volüm zaten boştur; diüretik uteroplasental kan akımını sıfırlar ve fetüsü öldürür (Yalnızca açık akciğer ödeminde istisnadır).
  • ACE-İnhibitörü / ARB Kesinlikle Yasak: Fetotoksiktir ve teratojendir.

EMİN DEĞİLSEN

1. Ağır Preeklampsi Kırmızı Bayrakları (İmminent Eklampsi):

  • Geçmeyen inatçı şiddetli baş ağrısı, görme bozuklukları (skotom, bulanık görme), sağ üst kadran / epigastrik ağrı, trombositopeni (< 100.000), karaciğer enzim yüksekliği (> 2 kat), serum kreatinin > 1.1 mg/dL veya Akciğer Ödemi.

2. Kesin Tedavi: Doğumdur!

  • Medikal tedaviler anneyi beyin kanamasından ve nöbetten korumak içindir; plasenta doğurtulmadığı sürece endotel hasarı gerilemez.

3. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Kadın Doğum / Perinatoloji:

  • Ağır preeklampsi veya eklampsi nöbeti geçiren tüm gebeler; sol yan dekübit pozisyonda, yüksek akım O₂, MgSO₄ yüklemesi/idamesi ve tansiyon kontrolü eşliğinde 112 KKM ile acilen Yenidoğan YBÜ ve Erişkin YBÜ imkanı olan merkeze acil sevk edilir.
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: dalseckinemin@gmail.com.

· Son düzenleme: 05.11.2026