KİBAS (Kafa İçi Basınç Artışı) PROTOKOLÜ

Akut Herniasyon Önleme, Ozmotik Terapi & Nöroşirürji Sevki

EMİN'SEN

1. Anında Pozisyon & Havayolu:
  1. Yatak Başı: Yatak başını 30 derece yükselt. Boynu nötral pozisyonda tut (Venöz dönüşü engelleyecek boyunluk sıkılığı ve rotasyondan kaçın!).
  2. Havayolu: GKS ≤ 8 ise aspirasyonu ve hiperkapniyi önlemek için derhal RSI ile entübe et. Hipoksi (SpO₂ < %90) ve Hiperkapni (PaCO₂ > 45) beyin damarlarını genişleterek KİBAS'ı azdırır.
2. Ozmotik Tedavi (Biri Tercih Edilir):
  1. %20 Mannitol (Normovolemik / Hipertansif Hastada):
    0.5 - 1 g/kg IV (Erişkinde yaklaşık 150 - 250 cc %20 Mannitol 15-20 dakikada hızlı infüzyon).
    ⚠️ Hipotansif hastada verme; kan basıncını daha da düşürür!
  2. VEYA %3 Hipertonik Salin (NaCl) [Hipotansif / Politravmada İLK TERCİH]:
    150 - 250 ml IV bolus (15 dakikada). Tansiyonu düşürmeden kafa içi basıncı hızla çeker.
  3. Furosemid (Lasix 20-40 mg IV): Yalnızca volüm fazlalığı olan veya tansiyonu yüksek hastalarda eklenebilir (Hipotansif hastada kesinlikle verilmez!).
⚠️ KIRMIZI ÇİZGİLER (HAYATİ TUZAKLAR):
  • KİBAS Şüphesinde LP YASAK: Papilödem veya tek taraflı kitle etkisi varken lomber ponksiyon yapılırsa tonsiller herniasyon (foramen magnuma beyin fıtıklaşması) ve ani ölüm gelişir!
  • Hipotansiyona İzin Verme: KİBAS'ta Serebral Perfüzyon Basıncı = OAB - KİB formülüdür. Tansiyon düşerse beyin dokusu anında iskemiye girer; sistolik > 100-110 mmHg tutulmalıdır.

EMİN DEĞİLSEN

1. Cushing Triadı (İrreversibl Herniasyona Ramak Kala):

  • 1) Hipertansiyon (Geniş nabız basıncı ile), 2) Bradikardi, 3) Düzensiz solunum (Solunum depresyonu / Cheyne-Stokes).
  • Anizokori (tek taraflı dilate fiks pupil) herniasyonun (Unkal herniasyon - 3. kranial sinir basısı) kesin alarmıdır.

2. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Beyin Cerrahisi (Acil Kraniyotomi): Ozmotik tedavi ve entübasyon eşliğinde acil Beyin BT ve dekompresif cerrahi için 112 KKM ile 3. Basamak Nöroşirürji merkezine sevk edilir.

Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: dalseckinemin@gmail.com.

· Son düzenleme: 05.11.2026