Güncel sürüm: doctoremin.com/akut-batin · Son düzenleme: 05.11.2026
AKUT BATIN, PERİTONİT & MEZENTER İSKEMİ
EMİN'SEN
- Oral Alımı KES (Aç Bırak): Su dahi içirilmez. Kusma, distansiyon veya ileus varsa dekompresyon için Nazogastrik Sonda (NGS) takılır.
-
Kristaloid Hidrasyon (Geniş Damar Yolu):
• Erişkin: 1000 - 1500 cc SF veya Ringer Laktat IV hızlı infüzyon.
• Pediatrik: 20 ml/kg SF IV bolus. -
Güvenli Analjezi (Eski Yasak Kalktı!):
Hastayı kıvrandırmak muayeneyi zorlaştırır. Parasetamol (Parol 1 g IV) veya düşük doz Tramadol (Contramal 50 mg IV yavaş) peritonit bulgularını maskelemez; istemli defansı kırarak hekimin gerçek istemsiz defansı ayırt etmesini kolaylaştırır. -
Zorunlu Laboratuvar:
Hemogram, TİT, CRP, Karaciğer/Böbrek paneli, Amilaz/Lipaz, Kan Gazı (Laktat takibi) ve doğurganlık çağındaki her kadında Beta-hCG (Ektopik gebelik dışlama!).
EMİN DEĞİLSEN
- PERİTON İRRİTASYON BULGULARI: İstemsiz tahta karın defansı, rebound ve perküsyon hassasiyeti varsa acil cerrahi perforasyon (organ perforasyonu / peritonit) şüphesi ön plandadır.
- Ayakta Direkt Batın Grafisi (ADBG): Diyafram altında serbest hava hilali perforasyon lehine anlamlıdır; gecikmeksizin cerrahi değerlendirme gerekir.
- ⚠️ YAŞLIDA MEZENTER İSKEMİ ŞÜPHESİ (Sessiz Tablo): Yaşlı, atriyal fibrilasyon (AF) öyküsü veya yaygın aterosklerozu olan bir hastada "fizik muayene bulgusuyla tezat oluşturan şiddetli karın ağrısı" tarifleniyorsa ancak batın palpasyonda belirgin defans/rebound göstermiyorsa, bu durum akut mezenter iskemi / intestinal iskemi şüphesi olarak değerlendirilmelidir. Klasik peritonit bulgularının (defans/rebound) yerleşmesi nekroz ve perforasyon gibi geç evrelere işaret edebileceğinden gecikilmemeli; hemodinami elveriyorsa acil Kontrastlı Batın BT Anjiyografi planlanarak Genel Cerrahi konsültasyonu istenmelidir.
- KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Genel Cerrahi: Çift damar yolu açık, idrar sondası ve NGS takılı halde ameliyathane ve yoğun bakım altyapısı bulunan merkeze acil sevk koordine edilir.