HAYVAN ISIRIKLARI & KUDUZ/TETANOZ PROTOKOLÜ

Yara Yıkama, İmmünglobulin İnfiltrasyonu & Profilaktik Aşı

EMİN'SEN

1. Yara Bakımı (Kuduz Virüs Yükünü %90 Azaltır):
  1. Yıkama: Yara derhal bol basınçlı su ve sabunla en az 10-15 dakika boyunca yıkanır. Povidon iyot ile dezenfekte edilir.
  2. Sütür Kuralı: Isırık yaraları KAPATILMAZ (primer sütür atılmaz)! Anaerob apse ve flegmon yapar. Yalnızca yüzde estetik zorunluluk varsa bol yıkama ve immünglobulin sonrası gevşek yaklaştırılır.
2. Kuduz İmmünglobulini (RIG) Uygulaması (Kategori 3 Temas):
  1. Doz: İnsan kaynaklı (HRIG): 20 IU/kg (At kaynaklı varsa 40 IU/kg).
  2. Uygulama Yeri (HAYATİ KURAL):
    Hesaplanan dozun mümkün olan tamamı YARA İÇİNE ve ÇEVRESİNE infiltre edilir. (Gluteusa yapılmaz! Emilmez ve korumaz). Artan miktar olursa deltoid veya uyluğa (aşının yapılmadığı karşı ekstremiteye) IM enjekte edilir.
3. Kuduz Aşısı & Antibiyotik/Tetanoz:
  1. Kuduz Aşı Takvimi (4 Doz Şeması):
    0., 3., 7. ve 14. (veya 28.) günlerde 1'er doz deltoid kasa IM (Gluteusa ASLA yapılmaz!).
    (Sahipli hayvan 10 gün izlenir; 10 gün sonra kedi/köpek sağlıklıysa aşı kesilebilir).
  2. Tetanoz Profilaksisi: Kirli yara kabul edilir; aşı takvimine göre Tetanoz aşısı +- TIG yapılır.
  3. Profilaktik Antibiyotik (Zorunlu):
    Pasteurella multocida florası için: Amoksisilin-Klavulanat (Klavunat 1000 mg tb) 2x1 (Çocukta 40-50 mg/kg/gün) 5-7 gün.

EMİN DEĞİLSEN

  • Kategori 1 (Risk Yok): Sağlam derinin yalanması → Aşı ve immünglobulin gerekmez.
  • Kategori 2 (Hafif): Tırmalama, kanamasız sıyrık → Sadece Aşı (0, 3, 7, 14. gün).
  • Kategori 3 (Yüksek Risk): Kanatıcı ısırık, açık yaranın yalanması, mukoza teması, vahşi hayvan (yarasa, kurt, tilki) teması → AŞI + İMMÜNGLOBULİN (RIG) ŞARTTIR!
  • Kemirgen / Tavşan İstisnası: Fare, sıçan, hamster, tavşan ısırıklarında kılavuzlara göre kuduz profilaksisi gerekmez (tetanoz ve antibiyotik yeterlidir).
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: dalseckinemin@gmail.com.

· Son düzenleme: 05.11.2026