Güncel sürüm: doctoremin.com/inme-tia-konversiyon · Son düzenleme: 05.11.2026
AKUT NÖROLOJİK ACİLLER (TİA, İnme & Konversiyon)
EMİN'SEN
Hasta fokal kayıpla gelip acilde tamamen düzelse bile ilk 48 saatte büyük inme riski taşır:
- A (Age / Yaş): ≥ 60 yaş → 1 puan
- B (Blood Pressure / Tansiyon): İlk ölçümde Sistolik ≥ 140 veya Diastolik ≥ 90 mmHg → 1 puan
- C (Clinical / Klinik): Tek taraflı motor güçsüzlük → 2 puan | Güçsüzlük olmaksızın sadece konuşma bozukluğu → 1 puan
- D (Duration / Süre): ≥ 60 dk → 2 puan | 10-59 dk → 1 puan | < 10 dk → 0 puan
- D (Diabetes / Diyabet): DM varlığı → 1 puan
⚠️ Karar: ≥ 4 puan yüksek risktir. "Düzeldi" denilip taburcu edilmez; acil Nöroloji konsültasyonu açılır, yatırılarak etiyolojik inceleme (karotis USG, EKO, ritim holter) planlanır. ABCD² tek başına taburculuk veya sevk aciliyeti kararında kullanılmaz. Şüpheli TİA'lı her hasta, beyin görüntülemede kanama dışlandıktan sonra kontrendikasyon yoksa aspirin başlanarak 24 saat içinde nöroloji/inme uzmanı değerlendirmesine alınır
- Kontrastsız Beyin BT + Difüzyon MR (Birlikte İste): Nativ BT kanamayı dışlar (ilk saatlerde iskemiyi göstermez). Difüzyon MR (DWI) erken iskemiyi dakikalar içinde gösteren altın standarttır.
- Difüzyon MR Yoksa: Nativ BT ile kanama dışlanır. Klinik oturuyorsa ve stroke şüphesi yüksekse hasta vakit kaybetmeden MR olan merkeze yönlendirilir.
- İlk 2 Dakika (Taklitçileri Ele): Parmak ucu kan şekeri (ZORUNLU) bakılmadan inme tanısı konulamaz! Nöbet / Todd parezisi öyküsü (dil ısırığı, idrar kaçırma) mutlaka sorgulanmalıdır.
- Önce danış!: Acil serviste tek başımıza IV trombolitik vermiyoruz; hastayı hazırlayıp Nörolojiye bağlıyoruz, süreci ve sevki nörolog yönlendirir.
- Resmi Yol: Son normal görülme saati ≤ 4.5 saat (Trombolitik) veya ≤ 24 saat (Trombektomi adayı) ise:
• Hastanede Nörolog Varsa: Acil resmi konsültasyon açılır.
• Hastanede Nörolog Yoksa: 112 Komuta Kontrol Merkezi aranır, 112 üzerinden ildeki nöbetçi Nöroloji uzmanına resmi hattan bağlanılır. Uygunluk kararı alınır ve sevk 112 ile organize edilir.
- Klinik Geliş: Gerçek inmede vasküler risk faktörleri (HT, AF, ileri yaş) ve net anatomik kayıp vardır. Konversiyon sıklıkla ani tartışma/stres sonrası panikleyen aile eşliğinde tepkisiz yatışla gelir.
- Yüz & Duyu: İnmede alın kırışır, ağız sağlam tarafa kayar (santral fasial parezi). Konversiyonda yüz simetriktir; en tipik bulgu göz kapaklarını muayeneye karşı sımsıkı yumma ve sternum ortasında bıçakla kesilmiş gibi duyu kaybı tarifidir.
- Hoover Testi: Hasta sırtüstü yatarken hekim ellerini topukların altına koyar. Sağlam bacağını kaldırması istendiğinde felçli bacağın topuğu hekimin elini istemsizce aşağı bastırıyorsa motor yol sağlamdır (konversiyon).
- Düşen Kol Testi: Paretik kol yüzün üzerine kaldırılıp serbest bırakılır. Gerçek felçte kol yüze çarpar; konversiyonda kol yüzü korumak için yana kayar. Ayrıca konversiyonda ani nörolojik kayba rağmen hasta endişeli görünmez, güzel aldırmazlık(la belle indifférence)
EMİN DEĞİLSEN
1. Şüphe Varsa Her Zaman İnme Kabul Et:
- Konversiyon bir dışlama tanısıdır. "Tartışmış, canı sıkılmış" diyerek görüntüleme yapmamak genç inme ve karotis diseksiyonlarını atlamanın ana nedenidir. Tereddüt anında hasta iskemik inme gibi yönetilir (Nativ BT + Difüzyon MR).
2. İlaç ve Tansiyon Tuzakları:
- Görüntüleme Çıkmadan İlaç YASAKTIR: Kanamayı (SAB / İKK) dışlamadan hastaya kesinlikle Aspirin, Plavix veya DMAH başlanmaz.
- Tansiyona Dokunma: İskemik inmede tansiyonu hızla düşürmek perfüzyonu bozar; sistolik > 220 veya diastolik > 120 mmHg aşılmadıkça acilde tansiyon düşürülmez. Hemorajik inmede sistolik ~140 mmHg'ye kontrollü düşürme nöroloji/beyin cerrahisiyle planlanır.
3. Resmi Sevk Kriterleri:
- Difüzyon MR imkânı bulunmayan, ABCD² skoru ≥ 4 olan veya son 24 saat içinde semptomu başlayıp akut infarkt saptanan olgular 112 resmi konsültasyon kanalıyla derhal sevk edilir.