Güncel sürüm: doctoremin.com/aort-diseksiyonu · Son düzenleme: 05.11.2026
AORT DİSEKSİYONU PROTOKOLÜ
EMİN'SEN
⚠️ ALTIN KURAL: Önce Nabız < 60/dk, ardından Sistolik KB 100-120 mmHg! (Önce beta-bloker vermeden tek başına saf damar genişletici verme; refleks taşikardi yırtığı hızla ilerletir!). u hedefler hipertansif/normotansif hasta içindir. Hipotansiyon veya şok varsa (tamponad, rüptür, ağır aort yetersizliği) beta-bloker ve vazodilatör VERİLMEZ; sıvı/kan desteğiyle doğrudan KVC'ye sevk edilir. Beta-bloker kontrendikeyse (astım, ileri AV blok) nabız kontrolü için diltiazem veya verapamil kullanılır. IV metoprolol toplamı 15 mg'ı geçmez.
-
Esmolol (Brevibloc 100 mg/10 ml ampul) [İlk Tercih - Ultra Kısa Etkili]:
• Yükleme: 0.5 mg/kg (Pratik Formül: Kilo / 20 ml puşe → 80 kg için ~4 ml / 40 mg) 1 dakikada yavaş IV puşe.
• İdame: 50 mcg/kg/dk başlanır (Pratik: Puşe dozu x 6 = ~24 ml/saat infüzyon). Hedef nabız 55-60/dk olana kadar titre edilir. -
VEYA Metoprolol (Beloc 5 mg ampul) [Esmolol Yoksa]:
2.5 - 5 mg yavaş IV puşe (2-5 dakikada bir, nabız < 60/dk olana kadar tekrarlanır).
-
Nitrogliserin (Perlinganit ampul):
⚠️ ŞART: Yalnızca nabız < 60/dk'ya indikten sonra tansiyon halen > 120 mmHg ise eklenir.
5-10 mcg/dk infüzyonla başlanır, sistolik tansiyon 100-120 mmHg aralığına gelene kadar titre edilir.
- Fentanil: 25 - 50 mcg yavaş IV puşe VEYA Morfin: 2 - 4 mg yavaş IV puşe (Ağrı azaldıkça tansiyon ve nabız kontrolü belirgin rahatlar).
EMİN DEĞİLSEN
1. Klinik Şüphe & Tanı Kriterleri:
- Sırta / iki skapula arasına bıçak saplanır gibi vuran ani başlangıçlı şiddetli ağrı.
- İki kol arasında > 20 mmHg sistolik tansiyon farkı veya periferik nabız asimetrisi.
- Yeni duyulan aort yetersizliği diyastolik üfürümü veya açıklanamayan senkop.
2. ÖLÜMCÜL TUZAK: STEMI Taklidi & Kan Sulandırıcı Verme!
- Diseksiyon koroner ostiyumları (özellikle RCA'yı) tıkayarak inferior STEMI tablosu yapabilir. Diseksiyon şüphesi varken ASLA Aspirin, Plavix/Brilinta, Heparin veya Trombolitik verme! Kanama ve perikardiyal tamponadı hızlandırıp arrest eder.
3. Tetkik & Acil Sevk Stratejisi (112 KKM & KVC):
- Stabil Hasta: Acil Kontrastlı Torakoabdominal BT Anjiyografi çekilerek tanı kesinleştirilir.
- Anstabil Hasta veya BT Yokluğu: Hasta tomografiyle vakit kaybettirilmez; yatak başı EKO ile kapak/perikardiyal sıvı kontrol edilip doğrudan 112 KKM ile KVC (Kalp Damar Cerrahisi) olan merkeze acil sevk başlatılır.
- Nakil boyunca sistolik KB 100-120 mmHg ve nabız 55-60/dk tutulacak şekilde infüzyonlara devam edilmelidir.