PEDİATRİK ÜSYE, AKUT KRUP & ATEŞ PROTOKOLÜ

Ateş Yönetimi, Krup Stridoru & Pediatrik Güvenlik

EMİN'SEN

1. Akut Krup (Stridor + Havlar Tarzda Öksürük + Ses Kısıklığı):
  1. Deksametazon (Dekort ampul): 0.15 - 0.6 mg/kg (Maksimum tek doz 10-16 mg) oral içirilir veya IV/IM uygulanır.
  2. Nebülize Adrenalin (Orta/Ağır Stridor Varsa):
    Standart 1:1000'lik ampulden 0.5 mg/kg (en fazla 5 mL = 5 mg) sulandırılmadan nebül haznesine eklenir ve yüksek akım O₂ ile verilir. 0.5 veya 0.25 mg/mL ampulde hacim değişir.
  3. Ortam: Çocuğu ajite etme (ağlamak stridoru artırır); anne kucağında soğuk buhar / nemli hava uygula.
2. Pediatrik Ateş Yönetimi & Dozlar:
  1. Parasetamol (Parol/Tylol süspansiyon 120 mg/5 ml):
    • Doz: 10 - 15 mg/kg (4-6 saatte bir; günde maks 4 doz).
    • Pratik: 10 kg → 1 ölçek (5 cc) | 15 kg → 1.5 ölçek (7.5 cc) | 20 kg → 2 ölçek (10 cc).
  2. İbuprofen (Dolven / Pedifen 100 mg/5 ml - 6 aydan büyük çocukta):
    • Doz: 5 - 10 mg/kg (6-8 saatte bir).
    • Pratik: Her 10 kg için 1 ölçek (100 mg = 5 cc). Dirençli ateşte 4 saatte bir parasetamol ile dönüşümlü verilebilir. İlaçları piyasa isimleriyle değil, etken maddelerine göre öğreniniz. Daha yoğun formlarda mL değişir.
  3. Fitil (Kusan / Oral Alamayan): Saf parasetamol fitil olarak Paranox S 120 mg tercih edilir. (⚠️ DİKKAT: Düz "Paranox" fitil fenobarbital/sedatif içerir; yalnızca parasetamol içeren "Paranox S" seçilmelidir!).
3. Streptokoksik Tonsillit Tedavisi (GAS):
  1. Benzatin Penisilin G (Deposilin IM - Tek Doz):
    • ≤ 27 kg: 600.000 IU IM tek doz.
    • > 27 kg: 1.200.000 IU IM tek doz. (Anafilaksi hazırlığı olmadan yapma!).
    Önce Centor/McIsaac skoru ve mümkünse hızlı strep antijen testi; < 3 yaşta GAS farenjiti nadirdir. Oral Alternatif: Oral ilk tercih amoksisilin 50 mg/kg/gün (en fazla 1000 mg), iki dozda, 10 gün. Klavulanat GAS için gereksizdir.
    Penisilin alerjisinde: Klaritromisin (Klamer/Macrol süsp 15 mg/kg/gün, 2 dozda).

EMİN DEĞİLSEN

1. ÖLÜMCÜL TUZAKLAR (Çocukta Kesinlikle Verme!):

  • Paranox (Fenobarbital İçeren Fitil) VERME: Sedatif fenobarbital solunum depresyonu yapar ve menenjit tablosunu maskeler. Yalnızca saf parasetamol fitil (Paranox S) kullan.
  • Kloroben / Boğaz Spreyleri < 6 Yaşta YASAK: 6 yaş altı çocukta ani laringospazm ve apne krizini tetikleyebilir.
  • Asist / Mukolitikler < 2 Yaşta YASAK: Sekresyonu artıran mukolitikler küçük çocukta bronşiyal tıkaç ve boğulmaya yol açar.
  • Tilkotil / Oksikam NSAİİ YASAK: Çocukta ağır gastrointestinal kanama ve böbrek yetmezliği riski nedeniyle kontrendikedir.
  • Dehidratasyonda İbuprofen VERME: Sıvı kaybı olan çocukta akut böbrek hasarı yapar. Suçiçeğinde nekrotizan fasiit riskini artırır.

2. Krup İzlemi:

  • Nebülize adrenalin uygulanan olgular klinik rahatlasa bile en az 2 saat acilde gözlenmelidir; ilacın etkisi bitince stridor rebound yapabilir.

3. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Sevk:

  • İstirahat halinde inspiratuar stridor, suprasternal çekilmeler, tükürüğünü yutamama/ağızdan salya akması (Akut Epiglottit şüphesi!) veya siyanoz varsa ağız içi muayenesinden kaçınılarak yüksek akım O₂ ile acilen Pediatri / KBB merkezine sevk edilir.
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: dalseckinemin@gmail.com.

· Son düzenleme: 05.11.2026