ELEKTROLİT ACİLLERİ (Potasyum & Sodyum)

Membran Stabilizasyonu, Güvenli İnfüzyon Hızları & Beyin Koruması

EMİN'SEN

1. HİPERKALEMİ (K⁺ > 6.0 mEq/L veya EKG Bozukluğu):
  1. 1. Basamak: Miyokardı Koru (Membran Stabilizasyonu - ANINDA):
    Kalsiyum glukonat %10: 30 mL (3 ampul) IV, 5-10 dakikada (veya kalsiyum klorür %10, 10 mL, tercihen santral yoldan). EKG 5-10 dakikada düzelmezse doz tekrarlanır.
    (K⁺ değerini düşürmez, kalbi arrestten korur!)
  2. 2. Basamak: K⁺ Hücre İçine Sok (Shift Tedavisi):
    • İnsülin + Dekstroz: 10 Ü Regüler İnsülin + 250 cc %20 Dekstroz (veya 500 cc %10 Dx) 30 dakikada IV infüzyon.
    • Yüksek doz salbutamol: 10-20 mg nebülize (2.5 mg'lık nebülden 4-8 adet). Taşiaritmi ve iskemik kalp hastalığında dikkat; tek başına yeterli değildir, insülin-dekstrozla birlikte kullanılır.
  3. 3. Basamak: K⁺ Vücuttan Uzaklaştır:
    • Furosemid (Lasix): 40-80 mg IV (İdrar çıkışı varsa).
    • Dirençli / Oligürik / Ağır Hiperkalemi: ACİL HEMODİYALİZ!
2. HİPOKALEMİ (K⁺ < 3.5 mEq/L):
  1. KCL ASLA IV PUŞE YAPILMAZ (Ölümcül Asistoli!):
    • Periferik Damar Yolu: 500 cc SF içine en fazla 1-2 ampul KCl (%7.5'lik 1 ampul = 10 mEq) eklenir. İnfüzyon hızı maksimum 10 - 20 mEq/saat olmalıdır.
    • Dirençli Hipokalemide Magnezyum Desteği: Magnezyum düşükse potasyum düzelmez! 1-2 ampul Magnezyum Sülfat (%15 MgSO₄) 100 cc SF içinde 30 dakikada infüzyon yapılmalıdır.
3. HİPONATREMİ (Sodyum < 135 mEq/L):
  1. Nöbet / Koma / Ağır Semptom Varsa (Acil Bolus):
    %3 Hipertonik Salin (NaCl): 100 - 150 ml IV 10-15 dakikada infüzyon. Semptom durmazsa 15 dk sonra 1 kez daha tekrarlanabilir. (300 ml tek seferde VERİLMEZ!).
  2. 24 Saatlik Güvenlik Limiti: Sodyum 24 saatte en fazla 8 - 10 mEq/L yükseltilebilir. Hızlı yükseltilirse Santral Pontin Miyelinolizis (ODS) gelişir!
4. HİPERNATREMİ (Sodyum > 145 mEq/L):
  • Sıvı açığı %5 Dekstroz veya %0.45 Salin (1/2 SF) ile 48 saate yayılarak yavaşça kapatılır.
  • Düşüş hızı 24 saatte maksimum 10-12 mEq/L olmalıdır (Hızlı düşüş fatal Akut Beyin Ödemi yapar!).

EMİN DEĞİLSEN

1. Hiperkalemi EKG Basamakları (Geri Sayım):

  • Erken: Sivri, dar tabanlı T dalgaları (çadır T).
  • Orta: PR uzaması, P dalgasının silinmesi/kaybolması.
  • Geç (Kritik): QRS genişlemesi, ST-T birleşmesi (Sinüs dalgası paterni → VT/VF/Asistoliye ramak kala!).

2. Ölümcül Hatalar:

  • Kalsiyum Glukonatı Dekstroz Torbasına Atıp Bekletmek: EKG bozukluğunda acil miyokard koruması gecikirse hasta kaybedilir. 30 mL (3 ampul) doğrudan IV, 5-10 dakikada verilmelidir.
  • Kronik Hiponatremiyi Hızla Düzeltmek: Osmotik demiyelinizasyon sendromu ile kalıcı kuadriparezi ve koma tablosuna yol açar.

3. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Nefroloji / YBÜ:

  • Medikal tedaviye dirençli K⁺ > 6.5 mEq/L, sinüs dalgası EKG'si, oligüri/anüri veya nöbetle seyreden sodyum krizleri 112 KKM üzerinden acil Diyaliz / Yoğun Bakım merkezine sevk edilir.
Yasal Uyarı & Sorumluluk Reddi:
Bu sitede yer alan protokoller, dozlar ve klinik algoritmalar yalnızca hekimler ve sağlık çalışanları için mesleki hafıza desteği amacıyla derlenmiştir. Hekim-hasta ilişkisi doğurmaz; resmi tanı/tedavi kılavuzu, mevzuat veya protokol niteliği taşımaz. Sitede yer verilen ticari isimler (müstahzarlar) yalnızca acil pratik hatırlatmayı kolaylaştırmak amacıyla emsal olarak paylaşılmış olup hiçbir ilaç firmasıyla reklam, sponsorluk veya maddi çıkar bağı bulunmamaktadır; bağlayıcı olan her zaman etken maddedir. Her ilaç önce etken maddeyle yazılır; parantez içindeki ticari isimler yalnızca örnektir, aynı etken maddeyi içeren muadiller de kullanılabilir. 'SGK ödemez', 'reçetesiz alınır' gibi geri ödeme ifadeleri SUT değişikliklerine bağlıdır. Tıbbi kararlar, dozaj, endikasyon, kontrendikasyon ve nihai uygulama sorumluluğu bütünüyle hastayı bizzat takip ve muayene eden hekimin mesleki takdirindedir. İçerik yazarın bilgi ve deneyimine ve belirtilen kaynaklara dayanır; hata içerebilir ve her zaman güncel olmayabilir. Kılavuz tablo ve algoritmaları birebir kopyalanmaz; kaynak gösterilerek özetlenir. Doz, endikasyon ve kontrendikasyonlar uygulamadan önce güncel kılavuz, ürün bilgisi (KÜB) ve kurum protokolüyle doğrulanmalıdır. Klinik karar ve uygulama sorumluluğu hastayı değerlendiren hekime aittir. Hata bildirimi: dalseckinemin@gmail.com.

· Son düzenleme: 05.11.2026