Güncel sürüm: doctoremin.com/akut-bakteriyel-menenjit · Son düzenleme: 05.11.2026
AKUT BAKTERİYEL MENENJİT PROTOKOLÜ
EMİN'SEN
- İzolasyon & Maske: Meningokok kuşkusu (peteşi/purpura döküntü) varsa cerrahi/N95 maske tak, hastayı izole et!
-
Deksametazon (Dekort ampul) [ANTİBİYOTİKTEN HEMEN ÖNCE VEYA EŞ ZAMANLI]:
• Erişkin: 10 mg IV puşe.
• Pediatrik: 0.15 mg/kg IV.
(Bakteri lizisine bağlı sitokin fırtınasını ve kalıcı işitme kaybını/beyin ödemini önler). -
Seftriakson (Rocephin / Iesef flakon) [MENENJİT DOZU]:
• Erişkin: 2 g IV infüzyon (100 cc SF içinde 15-20 dk; 12 saatte bir 2 g).
• Pediatrik: 100 mg/kg/gün IV (Maksimum 4 g; menenjitte 50 mg/kg yetersiz kalır!).
• > 50 yaş veya İmmünsüpresif: Listeria koruması için Ampisilin 2 g IV ekle.
- Hidrasyon: Erişkine 500-1000 cc SF; çocukta 10-20 ml/kg SF (Aşırı sıvı yükleme; beyin ödemi yapabilir!).
- Konvülsiyon / Nöbet Gelişirse: Erişkinde Diazepam 10 mg yavaş IV puşe; çocukta Midazolam 0.1-0.2 mg/kg IV/IM veya Rektal Diazem 5-10 mg.
- İlk Tercih (Erişkin Sağlıkçı): Siprofloksasin (Cipro 500 mg tb): Tek doz oral 1 tablet (500 mg).
- Gebelikte Tercih: Seftriakson 250 mg IM tek doz.
- Çocuk Temaslı: Rifampisin (Rifadin süspansiyon) 10 mg/kg (12 saatte bir 2 gün) veya Seftriakson 125 mg IM tek doz.
- LP veya BT İçin Antibiyotiği Geciktirme: Lomber ponksiyon veya tomografi için geçen her saat mortaliteyi katlar. Şüphe anında hemen Seftriakson + Dekort başla, tetkikleri sonra yap!
- Menenjitte Standart Doz Yetmez: 1 g Seftriakson kan-beyin bariyerini aşamaz; erişkinde tek seferde 2 g, çocukta tam 100 mg/kg verilmelidir.
EMİN DEĞİLSEN
1. Klasik Klinik Belirtiler & Döküntü:
- Klasik Triad: Yüksek ateş, ense sertliği ve bilinç değişikliği (Hastaların %40-50'sinde triadin tamamı bulunur). Baş ağrısı, fotofobi ve fışkırır tarzda kusma eşlik eder.
- Peteşi / Ekimoz / Purpura: Gövdede veya bacaklarda basmakla solmayan döküntü varsa aksi kanıtlanana kadar Meningokoksemi kabul edilir; hızla septik şok ve DIC (Waterhouse-Friderichsen) tablosuna ilerleyebilir.
2. LP Öncesi Beyin BT Gerektiren Kırmızı Bayraklar:
- Fokal nörolojik defisit, yeni başlayan konvülsiyon, papilödem veya derin şuur kapalılığı (GKS < 10) varsa beyin fıtıklaşması (herniasyon) riski nedeniyle önce acil Beyin BT çekilmeli; ancak antibiyotik BT beklenmeden hemen damardan gönderilmelidir!
3. KÖTÜLEŞİRSE: 112 KKM & Enfeksiyon / YBÜ:
- Menenjit şüphesi olan tüm olgular ilk doz parenteral antibiyotik ve steroid uygulandıktan sonra maske ve damar yolu güvencesiyle 112 KKM üzerinden Enfeksiyon Hastalıkları / Yoğun Bakım olan 3. Basamak merkeze Kırmızı Kod ile sevk edilir.